4/3.*గేయ రామాయణం.* అరణ్య కాండ

గేయ రామాయణం

అరణ్య కాండ (172 చరణాలు)

1.

అరణ్యకాండలో రాముని

అవతార పరమార్థమే ఉన్నది

అవనిపై క్రూర రాక్షసుల పీడ

ఇటుపైన అంతమ్ము కానున్నది 260

2.

సీతయు లక్ష్మణుడు వెంటసాగ

రాముడు దండకావని చేరెను

తపోధనులతో నిండి యలరు

ఋష్యాశ్రమాలనే అట చూచెను 261

3.

దండకారణ్యమ్ము చేరుకున్న

రామునకు ఆతిథ్యమిచ్చి మునులు

క్రూరులౌ రాక్షసుల బారినుండి

తమనింక రక్షింపమని ‌ వేడిరి 262

4.

మునివరుల కభయమ్ము నిచ్చి పిదప

దాశరథి అడవి మధ్యకు చేరెను

అక్కడొక భీకరాకారుడైన

రక్కసుడు అడ్డమై ఇటు పలికెను 263

5.

నరులార! నేను విరాధుండను 

బ్రహ్మ చే వరములే పొందినాను

నేనెట్టి ఆయుధాలకును చావను

అని పలికి పట్టుకొనె సీతమ్మను 264.

సశేషం 

సింహాద్రి జ్యోతిర్మయి

14.5.2018

గేయ రామాయణం

అరణ్య కాండ

6.

భయముతో విహ్వలించిన సీతను

విడిపించ రామలక్ష్మణులిద్దరూ

వేగమే తమ వాడి బాణాలను

వాడిపై గుప్పించి నొప్పించిరి 265

7.

గాయపడి ఆగ్రహించిన అసురుడు

సీతను నేలపై దించివేసి

తన రెండు భుజములా వారినెత్తి

 ఆడవిలో అటునిటు పరుగుదీసె 266

8.

శ్రీ రామ లక్ష్మణులు ఇర్వురంత

తమలోన తామపుడు కూడబలికి

అసురుని భుజములను రెండింటిని

ఒడుపుతో ఒకసారె తెగనరికిరి 267

9.

వేటుతిని నేలకొరిగిన అసురుడు

తనయొక్క శాపకథ వివరించుతూ

గతజన్మ యందున గంధర్వుడౌ

తుంబురుడు తానంటు తెలిపినాడు 268

10.

నా కాయ మిట మీరు పూడ్చివేసి

చేరండి శరభంగ ముని ఆశ్రమం

శుభములగు మీకనుచు దీవెనొసగి

దివ్యమౌ లోకాల కెగసెనతడు. 269.

సశేషం

 సింహాద్రి జ్యోతిర్మయి

15.5.2018.

గేయ రామాయణం

అరణ్య కాండ

11.

విరాధుని కాయమ్ము పూడ్చివేసి

శరభంగ ముని ఆశ్రమమ్ము  చేర

నీవు నా ప్రియమైన‌ అతిథివంటూ

రామునకు ఆతిథ్య మిచ్చె తపసి

12.

అటనుండి సుతీక్ష్ణ ముని ఆశ్రమం

చేరుమని రామునకు ఆనతిచ్చి

ప్రాయోపవేశాన శరభంగుడు

ఆ‌ క్షణమె బ్రహ్మ లోకము చేరెను 

13.

ఆ మౌని తపః ఫలమంతయు

ఆ క్షణమె రాముణ్ణి ఆవరింప

అగ్నివలె తేజస్సుతో వెలిగిన

రాముని శరణనిరి మౌనులంత. 

14.

ముని ఆజ్ఞ మేర ఆ శ్రీ రాముడు

చేరుకొని సుతీక్ష్ణ ముని ఆశ్రమం

దివ్యమౌ  దీవెనలు పొంది తాను

మరల మిము దర్శింతునని మరలెను. 

15.

మున్యాశ్రమాలన్ని దర్శించుతూ

మునివరుల ఆశీస్సులందుకొనుచు

కష్టమే తెలియకనె పదియేడులు

సుఖముగా గడిపిరా సచ్చరితులు. 

సశేషం

 సింహాద్రి జ్యోతిర్మయి

16.5.2018

గేయ రామాయణం

అరణ్య కాండ

16.

సుతీక్ష్ణుని ఆశ్రమము మరలజేరి

కొన్నినాళ్ళచటనే నివసించిరి

ఆపైన మౌని సమ్మతి చేకొని

అగస్త్యుని సేవించ పయనమైరి 

17.

 తొలుత ఆ మువ్వురూ వెళ్ళి తాము

అగస్త్యుని భ్రాతనే దర్శించిరి

ఆ వెనుక అటనుండి బయలుదేరి

అగస్త్యుని ఆశ్రమానికి సాగిరి 

18.

మార్గమున ‌శ్రీరామచంద్రమూర్తి

మహితమౌ అగస్త్యుని పుణ్యకథలు

తలపగా అద్భుతమ్మనిపించగా

వైదేహి సౌమిత్రులకు వినిచెను 

19.

వినుడితడు వాతాపి సోదరులను

పరిమార్చి మునులనే బ్రోచినాడు

పెరిగేటి వింధ్యాద్రి గర్వమ్మును 

అణచి‌ ఈ లోకాల గాచినాడు 

20.

ఈ మౌని ఆశ్రమము పావనమ్ము

 సిద్ధించ గలదిచట అమరత్వము

ఘనుడితడు లోకాల కారాధ్యుడు

అని తెలిపె నతనికథ శ్రీ రాముడు.

సింహాద్రి జ్యోతిర్మయి

17.5.2018.

గేయ రామాయణం

 అరణ్య కాండ

21.

అగస్త్యుని ఆశ్రమము చేరగానే

మునివరుడె ఎదురొచ్చి స్వాగతించె

అర్ఘ్యపాద్యమ్ము లొసగి మౌనీంద్రుడు

రాముణ్ణి ప్రియమార‌ అర్చించెను 

22.

రామ!నీ సుగుణాలు ఎరిగినాను

నే నీదు రాకకై వేచినాను

చెదరని నీ ధర్మ దీక్షగాంచి

శ్రీ రామ! సంప్రీతి చెందినాను 

23.

ఇది దివ్యమైనట్టి విష్ణు ధనుసు

ఇది సూర్యసంకాశ బ్రహ్మాస్త్రము

అక్షయతూణీరమ్ములివి నాయనా!

అమోఘమౌ ఖడ్గమిది తెలియుమా! 

24.

ఈ సకల దివ్యాయుధాలు నేను

ఈనాడె నీకు కానుక చేతును

శిష్టులను రక్షించు కార్యమింక

నిర్విఘ్నమగునంచు దీవింతును 

25.

రఘువరా! ఇవి నీవు స్వీకరించు

ఇక‌ సకల విజయాలు నిను వరించు

రాక్షసుల నెల్లరను సంహరించి

ఉజ్వలపు కీర్తినే‌ నువ్వు వరించు 284.

సింహాద్రి జ్యోతిర్మయి

18.5.2018

గేయ రామాయణం

 అరణ్య కాండ

26.

ఆ వరాలకు  రాముడే సంతసించి

మౌనికి కి మొక్కులిడి వినయమ్ముతో

తమకింక ఆవాసయోగ్యమేదో

దయతోటి సెలవీయమని కోరెను 285.

27.

చేరుకో గోదావరీ తీరము

ఆచోట పంచవటి బహు 

సుందరం

అది నిత్యపుష్పితమ్మౌ కాననం

నిర్మలానందాల శుభనందనం 286

28.

అని తెలిపి మౌనివరుడవ్వారిని

ఇక పోయిరండనుచు వీడుకొలిపె

సాగేటి త్రోవలో వారికపుడు

జటాయువను పక్షి తోడు కలిసె 287

29.

నేను నీ తండ్రికి స్నేహితుడను

బలశాలి సంపాతి సోదరుడను

అడవిలో చేదోడునై ఉందును

సీతను వెన్నంటి రక్షింతును 

30.

అనుచు జటాయువే వెంట సాగ

పంచవటి చేరుకొనె శ్రీరాముడు

అక్కడొక అందమౌ పర్ణశాల

నేర్పుతో నిర్మించె లక్ష్మణుండు 

సశేషం 

సింహాద్రి జ్యోతిర్మయి

19.5.2018.

గేయ రామాయణం 

అరణ్య కాండ

31.

తమ్ముని నేర్పునకు శ్రీ రాముడు

ముగ్ధుడై ప్రేమతో లాలించెను

భక్తితో సుమిత్రా నందనుండు

వారినట కొలువుంచి సేవించెను 

32.

రాముని చల్లనౌ మనసువోలె

ఆ వనిని రుతువులన్నీ శీతలం

సీతమ్మ తనువులో సొగసువోలె

ఆ వనిని ప్రతి అణువు బహు సుందరం 

33.

నియమాల‌ ముని వృత్తితో జీవనం

నిత్యమూ మునులతో సహవాసము

పుణ్యమౌ కథలతో తమ మానసం

అలరగా చేసిరట వనవాసము

 

34.

పంచవటిలో నుండ రామాదులు

రాకాసి శూర్పణఖ ఒక్కనాడు

శ్రీరామ లక్ష్మణుల నట చూచెను

దాశరథి సొగసు‌గని మోహించెను 

35

రాముని సముఖమ్ము చేరుకొనెను

 లంకేశు సోదరిని తాననియెను

నీపైన మనసాయెనని తెలిపెను

నను వలచి మురిపించమని అడిగెను

36

నీ సతిని తమ్ముని తినివేతును

ఆపైన నిను జేరి సుఖియింతును

అనుచున్న రక్కసిని పరిహసించి

చతురోక్తులాడెను రాముడిట్లు

37

నాకాంత ఉండగా నాకు తోడు

సుందరీ!నీకేల సవతి పోరు?

నా తమ్ముడీతడు ఒంటివాడు

నీకతడు కాగలడు తగినజోడు

38

ఆ మాట లాలించి వల్లెయనుచు

సుందరాకారుడౌ సౌమిత్రిని

చేరుకొన అతడా రాకాసి తో

ఈ రీతి పలికెను చిరునవ్వుతో

39

రమణి!నే దాసుడను నా అన్నకు

సేవకుని నేను మావదినమ్మకు

నన్ను చేపట్టుచో సుఖముండదు

దాస్యమే మిగులును నీకు తుదకు

40

 మా అన్ననే నీవు చేపట్టిన

నే నీకు  మరిదినై సేవించనా!

కనుకనే కోరు మా అన్న పొందు

వదినవై నావలన సేవలందు

41

ఈ రీతి‌ గడువగా కొంత తడవు

గ్రహియించి శూర్పణఖ ఎగతాళిని

అవమాన భారమ్ము సైపలేక

సీతపై ఈసుతో రగిలిపోయె

42

వారిరువురూ తనను పరిహాసము

చేయుటకు సీతయే కారణమ్ము

అని తలచి శూర్పణఖలో కోపము

అధికమే  అవ్వగా క్షణక్షణమ్ము

43

ఈ సీత నిప్పుడే మ్రింగివేతు

శ్రీరామ లక్ష్మణుల అంతుజూతు

 అనితలచి వైదేహి పై కురికెను

సీతమ్మ చిగురాకులా వణికెను

44

అదిగని శ్రీరామ చంద్రుడంత

తక్షణమె

రాక్షసికి ముకుచెవులను 

కోయుమదె శిక్షయౌ ఆమెకనుచు తమ్మునకు ఆజ్ఞ నే ఒసగినాడు

45

శిరసావహించగా అన్న ఆజ్ఞ

సీతమ్మ పైకురుకు శూర్పణఖను

  సిగపట్టి సౌమిత్రి ఉగ్రుడగుచు

రాకాసి ముకుచెవులు కోసేసెను 

46.

వికృతమ్మయినట్టి పడతి రూపు

మరికాస్త భీకరమ్మయిపోవగా

భయశోకభావాలు ముప్పిగొనగా

నెత్తుటి ధారయే మడుగవ్వగా

47

భీతిల్లి పోయిన ఆ రాక్షసి

రోదిస్తు అటనుండి పరుగుదీసె

తన ‌సోదరుండైన ఖరుని జేరి

 కథ చెప్పి పగదీర్ప మనుచుకోరె 

47

 చెల్లెలి దురవస్థ చూడగానే

ఖరుడంత కోపాన మండిపడెను

రాముని వెంటనే చంపమనుచు

సేనాధిపతులనే పంపించెను. 297.

48

 వారొక్క పదునాల్గుమంది వచ్చి

ఏకమై రాముణ్ణి ఎదిరించిరి

దాశరథి శస్త్రాస్త్ర జ్వాలలందు

వారెల్ల మరుక్షణమె మరణించిరి. 298

50

ఆ వార్త తెలుసుకుని ఖరుడు తానే

తన సర్వసేనాని  దూషణుణ్ణి

పదునాల్గు వేలుగా సైన్యాలను

కూర్చుకొని‌ రాముపై దండెత్తెను. 299.

సింహాద్రి జ్యోతిర్మయి

21.5.2018.

గేయ‌ రామాయణం 

అరణ్య కాండ

51

భీకరపు సమరమే సాగువేళ

తొలుతగా దూషణుడు నేలకూలె

రాముని సరిలేని శౌర్యమ్మున

ఖరు సర్వసైన్యాలు నేలరాలె 300

52

అసురులౌ త్రిశిరాది వీరులంతా

అపమృత్యులోకాలు చేరినారు

అనిలోన ఖరుడు ఐంద్రాస్త్రమ్ముతో

పిడికెడు బూడిదగ మారినాడు 301

53

ఈ విధిని దండకారణ్యానికి

దనుజుల పీడలే నశియించెను

తమకింక కష్టములు తీరెననుచు

ముని లోకమంతయు తనివొందెను 302

54

సురలోక దుందుభులు మారు మోగె

దివినుండి విరివాన భువిని కురిసె

ఈతడే సాక్షాత్తు విష్ణువంటూ

ఏడేడు లోకాలు వినుతి జేసె 303

55

సమరాన హతశేషుడైన వాడు

ఏకాకి దనుజుడౌ‌ అకంపనుండు

సత్వరమె రావణుని దరికిజేరి

జరిగిన కథయెల్ల వివరించెను 304.

56.

జనస్థానమందున్న నీ వారిని

నిశ్శేషమొనరించె శ్రీరాముడు

ప్రియమైన నీ చెల్లి శూర్పణఖను

సౌమిత్రి అవమాన పరచినాడు

57

దాశరథి గర్వమ్ము నణచవలెను

సీతయూ దుఃఖార్తి పొందవలెను

తగు ప్రతీకారమ్ము చేయవలెను

ఓ ప్రభూ! రావణా! యోచించుము

58

అని పలికి తన ఎదుట నిలిచియున్న

అనుచరుడు అకంపనుడు వివరించిన

వేలాది యోధులటు సంగరాన

ఒక నరుని చేతిలో మరణించిన

59

వార్తవిని మండిపడి దశకంఠుడు

నిర్జింతు రామునని గర్జించెను

అతనిని వారించి అకంపనుండు

సీతనే హరియించి తెమ్మనియెను 

60

సరియంటు రావణుడు బయలుదేరి

 వెంటనే జనస్థానమునకు చేరి

మైథిలిని అపహరించుట కోసమై

మారీచు ‌సాయమే అర్థించెను 

61

అది విని అదిరిపడి మారీచుడు

అసాధ్య మీకార్యమని పలికెను

చేటగును వలదంచు వారించుతూ

లంకేశు యత్నమ్ము మరలించెను 

62

మరలివచ్చిన యట్టి తన అన్నను

శూర్పణఖ సభలోన తూలనాడె

జానకిని  చేపట్టకున్న యెడల

రావణుని శౌర్యమిక వ్యర్థమనియె

63

అపురూప మా సీత సౌందర్యము

వైదేహి అరుదైన స్త్రీ రత్నము

నీవంటి వీరునకు తగిన జోడు

నీ వెళ్ళి కనులార తనని చూడు

64

నీకొరకు ఆమెనిట తెచ్చేందుకే

నే వెళ్ళి పొందితిని అవమానము 

శ్రీరామ లక్ష్మణుల మోసపుచ్చి

ఆమెను తెచ్చుటే తగిన శాస్తి 

65

ఆ మాటలాలించి దశకంఠుడు

మోహాన ప్రలోభమును పొందెను

 లోకాలనన్నిటిని గెలువనేమి?

మనసునే గెలువనే లేడాయెను. 

66

మూఢుడై ఒక కాంత మాట నమ్మి

వేరొక్క కాంతకై ఆశపడెను

పరదార నాశింపగూడ దదియే

పాపమను చింతనే విడనాడెను 

67

సత్వరమె మరల మారీచు చేరి

అతనికి వినిపించె తన మనసును

ధరియించి బంగారు లేడి రూపం

దరిజేరి వంచింపమనె సీతను 

68

మరియొక్కసారి ఆ మారీచుడు

అతనికి హితమునిటు బోధించెను

లంకేశ! రాముడే కోపించెనా

ఈ అవని అరాక్షసమ్మయిపోవును 

69

నిలువెత్తు ధర్మమే శ్రీరాముడు

సరిలేని వీరుడు సత్పురుషుడు

అతనికి అనురూప సతి జానకి

ఆ సాధ్వి ప్రాణమ్ము దాశరథికి 

70

 ఇరుమారు‌ ఎదిరించి నే రాముని

చవిజూచి నానతని కోపాగ్నిని

తప్పుకొని ప్రాణాలు కాచుకొంటి

మునివృత్తితో నేడు బ్రతుకుచుంటి. 

71

పోలేదు నా మదిని రామభయము

రకారాది పదములను విన్న చాలు

రాముడను భయముతో వణికిపోదు

లంకేశ!ఆలించు నాదు హితవు 

72

ప్రియవాక్యమది యెంతొ ప్రీతితోడ

పలుకు వారుందురు కోకొల్లలు

అప్రియమ్మయిననూ హితవచనము

వినుటకు పలుకుటకు నోపరెవరు 

73

అని పలుకు మారీచు హితవచనము

రావణుని మనసింత మార్చలేదు

నుదిటిపై లిఖితమౌ విధి రాతలు

తప్పింప తలపోయ తరముకాదు 

74

చేయునది లేక ఇక మారీచుడు

రావణుని ఆజ్ఞకే తలను వంచె

బంగారు లేడిగా రూపమెత్తె

మాయతో సీతమ్మ మనసు గెలిచె 

75

బెదురుగా చూచుచు గంతులేయు

ఆ పసిడి మృగమును తన వాకిట

అచ్చెరువుపడి సీత తిలకించెను

తన పతికి చూపించి ఇటు పలికెను

76

కంటివా ఓ నాథ!ఈ లేడిని

దోచెనిది ఈనాడు నా మనసుని

అరుదైన వింతయౌ ఈ ప్రాణిని

మచ్చికే చేయగా మనసైనది 

77

సీతమ్మ మనసుపడి ఆశించెను

లక్ష్మణుడు శంకించి వారించెను

ప్రియపత్ని మక్కువను చెల్లించుటే

తగవని దాశరథి భావించెను 

78

ఇది మాయ అయితేను ఛేదింతును

మారీచుడైనచో వధియింతును

ఈ మృగము నెటులైన సాధింతును

ఇల్లాలి ముచ్చటే చెల్లింతును 

79

అని పలికి వెంటనే‌ శ్రీరాముడు

మైథిలికి రక్షగా తమ్మునుంచి

క్షణములో నే తిరిగి వత్తునంచు

ఆ మాయలేడినే వెంబడించె 

80.

అది కనుల కొకసారి కనిపించును

అంతలో కనుగప్పి మాయమగును

రాముని కవ్వించి విసిగించెను

మృత్యువుతొ దోబూచులాడుకొనెను 

81

మాయ యని గుర్తించి శ్రీరాముడు

మంత్రించి బ్రహ్మాస్త్రమును విడిచెను

మాయను వదిలేసి మారీచుడు

రాముని స్వరముతో తానరచెను 

82

హా జానకీ! మరియు హా లక్ష్మణా!

అని‌యరచి‌ మాయావి నేలకొరిగె

పతి‌ ఆర్తనాదాలు విన్నంతనే

భయముతో సీతమ్మ గుండె‌చెదిరె 

83.

వింటివా !నా స్వామి కంఠమ్మది

ఆపదే వాటిల్లినట్లున్నది

లక్ష్మణా! నా మనసు నిలవకుంది

సాయమే వెళ్ళమని సీత అంది 

84.

ఇవి యెల్ల‌ రాక్షసుల మాయలమ్మా!

రామునకు ఏ కీడు కలగదమ్మా!

అన్నయ్య ఆజ్ఞ నే మీరనమ్మా!

నిను వీడి నేనెటకు వెళ్ళనమ్మా! 

85

,నా అన్న సాటిలేని వీరుడు

భీరువై సాయమ్ము నర్థించడు

 అపజయమ్మన్నదే అతడెరుగడు

ఓ తల్లి! యుద్ధాన భంగపడడు 

86

సౌమిత్రి మాటలను విన్న‌సీత

కోపాన లక్ష్మణుని నిందజేసె

 కర్మానుసారమౌ బుద్ధియన్న

నానుడిని సీతమ్మ ఋజువు జేసె 

87

తననెపుడు తల్లివలె మన్నించెడి

తనమరిది హృదయమ్ము నెరిగియుండి

తన భర్త కేమయినదో తెలియని

తొందరలో లక్ష్మణుని తూలనాడె 

88

 నీ అన్నపై  ప్రేమ నిజమైనచో

వెంటనే సాయమై సాగివెళ్ళు

చెడు తలపులే మదిని లేకున్నచో

తక్షణమె తన కొరకు తరలివెళ్ళు 

89

రాముడే‌ నా చెంత లేనినాడు

నేనింక క్షణమైన జీవించను

మదిలోన రాముణ్ణి తప్ప నేను

అన్యమౌ పురుషులను ఆశించను 

90

అత్యంత కఠినమౌ‌ ఆ నిందలు

లక్ష్మణుని హృదయాన్ని గాయపరిచె

బాధతో వికలమౌ మనసుతోడ

సీతనట ఒంటరిగ విడిచి‌వెళ్ళె 

సశేషం

సింహాద్రి జ్యోతిర్మయి

28.5.2018

గేయ రామాయణం

 అరణ్య కాండ

91.

అట్టి తరుణమ్ముకోసమే వేచియున్న

రావణుడు తాపసి వేషమ్ముతో

శ్రీరాము నాశ్రమము చేరుకొనెను

అచ్చట సొగసరి సీత గనెను 

92

రావణుని కనినంతనే భీతితో 

ఆ వనిని గాలియే స్తంభించెను

గలగలా పారేటి గోదావరి

గమనాన సవ్వడే కరువయ్యెను 

93

రావణుడు వైదేహి వంక జూచి

తరుణి నీవెవ్వరని ప్రశ్నించెను

 సన్యాసి యతడంచు తలపోసిన

సీతమ్మ వినయాన బదులొసగెను 

94

తనదు వృత్తాంతమంత చెప్పి

ఆతిథ్యమిచ్చెద నిలువుమనెను

నీ గోత్రనామాలు నాకు తెలిపి

వచ్చిన పనియేమి పలుకమనెను 

95

సీతరో! రాక్షసాధిపుడ నేను

అపరంజి !నేనేను రావణుడను

కాంచనపు లంకాధినాథుండను

నాదు ప్రియ సామ్రాజ్ఞి చేతునిన్ను 

96

రావణుని పలుకులను విన్నంతనే

సీత ఉలికిపడి నిప్పులొలికె

సూర్య ప్రభ వంటి నన్ను నీవు

తాకనే లేవనుచు ధిక్కరించె 

97

ఆ మాట లెక్కచేయని‌ అసురుడు

నిజరూపు ధరియించి నిల్చినాడు

తన దివ్య రథములో సీతనుంచి

ఆకాశ మార్గాని కెగసినాడు 

98

దీనమౌ సీత రోదనల తోటి

దండకావని యంత మారుమోగె

తన గతిని రామునకు తెలపమంటూ

ఆ తల్లి అడవికే‌ అంజలించె 

99

సీతమ్మ చేయు దీనాలాపము

చెవినబడి జటాయు వడ్డుపడెను

ఇదె నేను జీవించి ఉన్నవరకు

సీతను గొనిపోవ లేవనియెను 

100

ధైర్యాన ఎదిరించి దశకంఠుని

తన శక్తికొలదిగా పోరాడెను

కడకు కాళ్ళుతెగి పక్షిరాజు

నెత్తుటి ముద్దయై నేలబడెను 

101

అదిగాంచి ఆశ లుడిగిన జానకి

వలవలా ఏడుస్తు విహ్వలించె

తనను విడువమని కఠినాత్ముని

పరిపరి విధముల ప్రాంజలించె 

102

నే రామచంద్రుని ఇల్లాలిని

దైత్యుని చేబడిన దీనురాల్ని

కనులార కాంచి నా దురవస్థని

ఎవరైన నా పతికి తెలుపండని 

103

ఈ విధిని పరితపించే సీతను

పరికించి ప్రకృతే విలపించెను

దశకంఠు మరణమిక తప్పదంటూ

ఈ సకల భువనాలు తలపోసెను 

104

దివ్యదృష్టితో తిలకించిన

విధాత మదిలోన ముదమునందె

సీతమ్మ దుర్గతికి తపియించినా

మునిగణము లోక హితమే యెంచెను 

105

రావణా!ఒంటరిగ ఉన్న నన్ను

ఈ రీతి అపహరించుట శౌర్యమే

రామునకు అప్రియము ఆచరించి

నీవింక జీవించుటది సాధ్యమే! 

106

అని సీత ఎన్ని విధముల వేడినా

రావణుని మది సుంత మారలేదు

వైదేహి ఎంతగా బెదిరించినా

మూఢుని చెవికేమి చేరలేదు 

107

కడకు చేయునది ఏమిలేక

జానకి ధైర్యమ్ము చిక్కబట్టి

మార్గాంతరమ్మునే యోచించెను

దూరాన వానరుల గుంపు గనెను 

108

వెంటనే బంగారు పైట చెరగు

చింపి తన నగలన్ని మూటగట్టి

నా జాడ నా పతికి ఎటులైననూ

తెలియునను ఆశతో జారవిడిచె 

109

వినువీధి విలపించు వైదేహిని

వానరులు రెప్పవేయక చూసిరి

ఆకాశ సంచారులు సముద్రుడు

ఆమె దురవస్థ గని క్షోభపడిరి 353

110

తన మృత్యుదేవతను చేజేతులా

రావణుడు లంకకే గొనిపోయెను

అచట అంతఃపురములో ఆమెనుంచి

రాకాసి మూకకిటు ఆజ్ఞ లిడెను 354

సశేషం 

సింహాద్రి జ్యోతిర్మయి

1.6.2018

గేయ రామాయణం

 అరణ్య కాండ

111

స్త్రీపురుషులెవరైన ఈ సీతను

కన్నెత్తి చూచుటకు వీలులేదు 

ఈమెను పల్లెత్తు మాట అంటే 

ఇక వారి ప్రాణాలు నిలవబోవు 

112

ఈ సీత ఏమడిగినా తక్షణం

ఇవ్వమని వారలకు ఆజ్ఞ లొసగె

అందమౌ దివ్య భవనమ్మునొకటి

సీతకు విడిదిగా బహుకరించె 

113

జానకీ!శత యోజనాల తోటి

కోమలీ !ఈ లంక వింత గొలుపు

మదిలోన రాముణ్ణి మరచిపోయి

 నీవింక నావంక వలపు నిలుపు 

114

రావణుని దుర్భాషలాలకించి

సీతమ్మ అవహేళనమ్ము చేసి

ఒక చిన్న గరిక పరకను చేగొని

పలికెనిటు రాముణ్ణి శరణనమని 

115

అదివిని ఆగ్రహించిన అసురుడు

ఆమెకొక ఏడాది గడువునిచ్చె

ఆ పిదప రాక్షసాంగనల చెరలో

సీతను ఆశోకవనము చేర్చె 

116

జనకుని గారాల కూతురైన

శ్రీ రామ చంద్రునికి ప్రాణమైన

సుకుమారి వైదేహి ఈ తీరున

శోకాన అశోకవనములోన.

117

ఆడపులులన్నియు చుట్టియున్న

ఒక లేడి కూనవలె బిక్కుమనుచు

పతిదేవునే ఎదను స్మరియించుతూ

భయ శోకభావాల తపియించెను 

118

అన్నపానాదులన్నియు త్యజియించిన

సీతగని విధాత కలతచెంది

తక్షణమె సురపతిని పిలిపించెను

ఆతనికి ఈ రీతి బోధించెను..

సశేషం 

సింహాద్రి జ్యోతిర్మయి

2.6.2018

గేయ రామాయణం

 అరణ్య కాండ

119

వైదేహి దుఃఖాన మరణించెనా

సురకార్య‌సిద్ధికే చేటువచ్చు

లంకకు రాముండు చేరువరకు

సీతను రక్షింపవలెను‌ మనము 

120

ఆకలిదప్పులను కలగనీక

జీవింపజేయగల శక్తియున్న

ఈ దివ్య పాయసము సీతకొసగి

ఆమెకు క్షేమమ్ము నొనరించుమా

121

 విధాత పలుకులను వినయమ్ముతో

విన్నట్టి దేవేంద్రు డట్లె యనుచు

నిద్రాధి దేవతను వెంట గొనుచు

లంకలో సీతమ్మ చెంతకేగె 

122

నిద్రాధి దేవి తన మహిమచేత

రాక్షసుల నెల్లరను నిదురలోన

ముంచుటను సీతమ్మ గమనించెను

తన ఎదుట నిలుచున్న ఇంద్రు గనెను

123

ఇంద్రుండు తన గూర్చి సీతమ్మకు

వివరించి సత్యమ్ము రూపించెను

నిజమెరిగి వైదేహి సంతసించి

ఆ దివ్య పాయసము తాను గొనెను 

124

ఇంద్రాగమన

 యెరుగని దశకంఠుడు

రాముణ్ణి చంపగా మదినెంచుతూ

తన కొలువు కూటమ్ము చేరుకొనెను

సభతీర్చి మంత్రులతొ చర్చించెను 

125

ఆ పిదప క్రూరాత్ములనిపించెడు

అనుచరుల రాక్షసుల రామవధకై

ఎనమండుగురిని తాను పిలిపించెను

జనస్థానమ్మునకు  పంపించెను 

126

అచట దండకారణ్యమ్మునందు

రాముడు మారీచు సంహరించి

వడివడిగ తిరిగి తానొచ్చువేళ

 దుశ్శకునాలేవొ పొడసూపెను 

127

అంతలో ఎదురుగా లక్ష్మణుండు

అల్లంత దూరాన అగుపించగా

  తన గుండె చెదరగా శ్రీరాముడు

సీతకు ఆపదను శంకించెను 

128

మీ వదిన నొంటరిగ విడిచిపెట్టి

నాయనా! నీవేల వచ్చినావు

నా సీత కాపదే వాటిల్లినా

నా శ్వాస ఆగునని మరచినావు 

129

అన్నయ్య మాటలకు లక్ష్మణుండు

దుఃఖాన తానిట్లు బదులిచ్చెను

ఓ అన్న!వదినమ్మ పరుషోక్తులు

వినలేక విధిలేక వచ్చినాను .

130

లక్ష్మణా!ఆర్తురాలగు జానకి

పలికిన మాటలను పాటింతువా!

సీతయే లేకున్న నా ప్రాణము

నిలువదను నిజమునే మరచినావా! 

131

అని మందలించుతూ శ్రీరాముడు

తెలియని భయమేదొ ఆవరింప

అచట సీతకేముప్పు వాటిల్లెనో

అని వడిగ ఆశ్రమానికి నడచెను 

132

రాముని ఎడమ కన్నదురుచుండె

అడుగులో తడబాటు కలుగుచుండె

అశుభ సూచకాలెన్నియో ఎదురువచ్చె

మనసంత ఉద్విగ్నభరితమయ్యె 

133

ఆశ్రమము చేరుకొని చూచినంత

వైదేహి జాడయే లేదచ్చట

ఎవ్వరో పెనుగులాడిన వైనము

గని కలత నొందెను రాము మనము 

134

నా సతిని ఎత్తుకొని పోయినారో!

అబలను దయమాలి చంపినారో!

భయపడి వనములో దాగెనేమో!

నీటికై సతి నదికి పోయెనేమో! 

135

అని పలువిధమ్ముల తలపోయుచూ

పలుమారు జానకీ యని పిలచుచూ

అతివకై రామయ్య దుఃఖించెను

అడవిలో అణువణువు గాలించెను. 

సశేషం 

సింహాద్రి జ్యోతిర్మయి

గేయ రామాయణం 

అరణ్య కాండ

136

తరులార!విరులార!తీవెలార!

గిరులార!పశులార!పక్షులార!

నా సీత నెవరైన చూసినారా!

ప్రియపత్ని జాడనే చెప్పలేరా!

137

అని చెట్టు గుట్టలను వేడుకుంటూ

దీనుడై తిరుగాడె శ్రీరాముడు

అన్నిటా జానకినె తిలకించుతూ

భ్రాంతుడై దుఃఖాన కుమిలినాడు 

138

సీతమ్మ లేనట్టి ఆ ఆశ్రమం

హేమంత ఋతువులా కళలు విడిచె

సీతమ్మ లేనట్టి శ్రీరాముడు

శోకాన ధైర్యమే తాను విడిచె 

139

తానెంత అవతార పురుషుడైనా

అవనిలో అనురాగ మూర్తి యతడు

శౌర్యాన అసమాన వీరుడైనా

సీతమ్మ ఎడబాటు నోపలేడు 

140

దినకరా! నా సీత జాడ నీకు

తెలిసినా దయచేసి చెప్పమనుచూ

తూర్పు దిశ కనులెత్తి కన్నీటితో

రఘువరుడు కర్మ సాక్షి ని వేడెను 

141

పావనీ!నా పడతి నెక్కడైనా

చెప్పుమా!నీవైన చూసినావా!

అని గోడుగోడునా విలపించుతూ

అతడడిగె గోదావరీ మాతను 

142

రాముని దరిలేని శోకానికి

కరిగిన అడవి జంతువులన్నియూ

దక్షిణపు దిక్కుగా మోరెత్తగా

దాశరథి అటువైపు పరుగులెత్తె 

143

ఆ దిక్కు చనినంత నొక్కచోట

అగపడగ పెనుగులాడిన గుర్తులు

ప్రియసతిని రాక్షసులు చంపిరేమో

అని తలచి రాముడే‌ తల్లడిల్లె 

144

ఇవియేను సీత నగలో రవ్వలు

లక్ష్మణా!ఇవి సీత సిగ పువ్వులు

ఇదిగిదిగొ ఇటువైపు చూసినావా!

ఇవి యేవొ రాక్షసుల పదముద్రలు 

145

అని మదిని దుంఖమే పొంగిరాగా

అంతలో ఆగ్రహము మితిమీరగా

అగ్నివలె భగ్గుమని శ్రీరాముడు

మహినంత దహియింప సమకట్టెను 

146

నా బహి ప్రాణమగు వైదేహిని

దేవతలు రక్షించి తక్షణమ్మే

గొనివచ్చి నాకివ్వకున్నయెడల

తృటిలోన సృష్టినంతము జేతును 

147

అని ప్రతిన బూనుచూ ప్రళయాగ్నిలా

దాశరథి విల్లంది సంధించెను

తొలిసారి తన అన్న ఉగ్రరూపం

 కాంచిన సౌమిత్రి భయమందెను 

148

సోదరా!ఒకడికై లోకాలను

క్రోధాన నశియింపజేయ తగునా!

వీరుడా!నీవంటి ప్రాజ్ఞుడిట్లు

వివశుడై చరియింప న్యాయమగునా! 

149

లక్ష్మణుని ఆ హితవు నాలకించి

దాశరథి విజ్ఞుడై శాంతించెను

తన సీత జాడయే తెలుసుకొనగా

తెలివితో మార్గమ్ము తెలుపుమనెను 

150

వేవేల రాక్షసులనైనగాని

క్షణములో నేలకూల్చిన రాముడు

దీనుడై బేలతనమున సీతకై

వివశుడై విలపించు విధము చూడు.

సశేషం 

సింహాద్రి జ్యోతిర్మయి

7.6.2018

గేయ రామాయణం

 అరణ్య కాండ

151.

శ్రీరామలక్ష్మణులు ఇర్వురాపై

అడవిలో అన్వేషణము చేయుచూ

ఒకచోట నేలకొరిగిన కొండవోలె

పడియున్న పక్షి రాజును గాంచిరి 

152

ఆగిపోతూ ఉన్న తన ఊపిరి

ప్రోది గావించుకొని పక్షీంద్రుడు

 నాదు ప్రాణాలనూ సీతనూ రామచంద్రా!

రావణుడు హరియించెనని చెప్పెను 

153

శ్రీ రామభద్రుడా!కలతపడకు

అది విందమనియెడు ముహూర్తము

 కోల్పోయినట్టి నీ పెన్నిధానం

తప్పక లభియించగలదు సుమ్ము 

154

 విశ్రావసువునకు తనయుడతడు

వైశ్రవణుడనువాని  సోదరుండు

దక్షిణపు దిక్కుగా నేగి నాడు

 అనిపలికి మరణించె మహితాత్ముడు 

155

కలతపడి జటాయునకు రాముడు

అగ్నిసంస్కారములన్ని లాచరించి

మరలతను పయనమ్ము సాగించెను

క్రౌంచ మను అడవి లో కాలూనెను 

156

అడవి లో మతంగముని ఆశ్రమం

చెంతగల పాతాళ గుహలోపల

అయోముఖి అనునట్టి ఒక రాక్షసి

లక్ష్మణుని మోహించి వెంటాడెను 

157

అదిచూసి సౌమిత్రి కత్తిదూసి

అద్దాని ముకు చెవులు కోసివేయ

రాకాసి రోదిస్తు పారిపోయె

లక్ష్మణుడు అన్నతో సాగిపోయె 

158

భీకరారణ్యాన సాగుచుండ

వికృతమౌ రూపుగల రాక్షసుండు

కబంధుడనువాడు ఇరుచేతులా

శ్రీరామలక్ష్మణుల పట్టినాడు 

159

తెలివితో అన్నదమ్ములు ఇరువురూ

తెగువనే చూపించి ఒకసారిగా

అసురుని ఇరుచేతులను నరకగా

శాపమే తొలగిన అసురుడనియె 

160

శ్రీరామ!నే దనువు పుత్రుండను

అత్యంత సుందరాకారుండను

మునివరుల వేధించి ఈ రీతిగా

వికృతమౌ రూపమిది పొందినాను 

161.

దీర్ఘాయు వరము నే కలిగియున్నా

మునికోప మింద్రశాపము కూడగా

తొడలుతెగి పడియుంటి నిచటనేను

నీవల్ల విముక్తిని పొందినాను 

162

నను నీవు అగ్నిలో దహియించుమా

నాకపుడు దివ్యజ్ఞానము కలుగును

ఆ పిదప మీకు సాయము చేతును

అనినంత వారటులె చేసినారు 

163

వింతయగు దివ్య కాంతిని పొందిన

కబంధు డీరీతి మొక్కి పలికె

మిత్రమా!త్వరలోనె సీత నీకు

తప్పక లభియింపగలదు వినుమా! 

164

కలదయ్య బ్రహ్మ నిర్మిత పర్వతం

పాపులకు చేరగా రాని ప్రాంతం

ఆ శిఖరి చేరుకుని వసియింపుము

తీరునిక మదిలోని కామితార్థం 408

165

అచ్చోట వానరుడు సుగ్రీవుడు

కలడయ్య తమ్ముడగు వాలికతడు

ఆ ఋష్యమూకమ్ము చేరినంత

నీతోటి చెలిమినే చేయగలడు 

166

అతనికి నీవల్ల మేలు కలుగు

నీకతడి కతమున సీత దొరకు

అన్యోన్యమగునట్టి మైత్రి తోడ

మీ ఖ్యాతి లోకాన చెలగి వెలుగు 

167

అని దివ్యపురుషుండు తెలిపినంత

ఆశతో అటునడిచిరా ఇద్దరూ

ఆనడుమ శబరి ఆశ్రమము చేరి

ఆ శ్రమణి ఆతిథ్య మందినారు 

168

నిన్నిటుల పూజించు భాగ్యమంది

రఘువరా!నా జన్మ ధన్యమాయె

నా గురువు వాక్కులే ఫలియించెను

ఇక నేను కైవల్యమందగలను 

169

అని పలికి భక్తితో సేవలొసగి

ఆ శబరి దేహాన్ని విడిచిపెట్టె

యోగాగ్నిలో తనువు దగ్ధమవగా

ఆ తల్లి పుణ్యలోకము చేరెను 

170

మతంగ వనములో ఈ రీతిగా

మనసార సేదదీరిన రాముడు

మదిలోన ఎనలేని శాంతిపొంది

శుభమంద ఋష్యమూకము చేరెను.

సశేషం

 సింహాద్రి జ్యోతిర్మయి

11.6.2018.

గేయ రామాయణం

 అరణ్య కాండ

171

శ్రీరామ  చరితమ్మునే ఇమ్ముగా

నోరార పాడితే నువు కమ్మగా

భవ బంధనములన్ని తెగిపోవుగా

కైవల్యపథమింక కనబడునుగా 

172.

కాంచగా ఈ కాండలోన మనకు

కనిపించు కమనీయ దాంపత్యము

సీతమ్మ ప్రేమయే అతి మధురము

రామయ్య అనురాగ మసమానము 

 అరణ్య కాండ సంపూర్ణం.

సింహాద్రి జ్యోతిర్మయి